Адклікаючыся на просьбу паважанай рэдакцыі што-небудзь напісаць для нацыянальных медыя, паспрабую сказаць колькі словаў па тэме яшчэ нядаўна быўшай для мяне часткай жыцця, тэме, якая і зараз не пакідае мяне раўнадушным, вымушаючы з трывогай глядзець у будучыню. Гаворка пойдзе аб айчыннай сістэме адукацыі, якая, без перабольшвання маю сьмеласць сцвярджаць, з’яўляецца краявугольным каменем дзяржаўнай “саўковай” палітыкі апошніх гадоў, будучы апошнім аплотам рэшткаў камунізма.
Адразу зраблю агаворку, што я маю поўнае права выказваць свае меркаванні ў якасці эксперта, бо маю кваліфікацыю настаўніка і стаж працы на розных пасадах у сістэме адукацыі. Такім чынам, прапаную вам свой аналіз беларускай адукацыйнай сістэмы па асноўнасцвярджаючых пунктах, які я распачынаю серыяй публікацыяў:

І. Адукацыя або “дело Ленина живет» ?

Сучасныя ўстановы адукацыі нашмат больш правільна было б назваць установамі камуністычнага  выхавання. Галоўны ўпор робіцца менавіта на выхаваўчую функцыю педагагічнай дзейнасці. Непасрэдна выхаванням на думку беларускіх “макаранак” з Міністэрства адукацыі павінны займацца класныя кіраўнікі, педагогі-арганізатары, сацыяльныя педагогі, псіхолагі. Для каардынацыі гэтай дзейнасці ва ўстановах адукацыі існуе спецыяльная пасада “намеснік дырэктара па выхаваўчай працы”. Апошнім часам да абрэвіятуры “выхаваўчая” звычайна дадаюць тэрмін “ідэалагічная”, хаця ў абсалютнай большасці гэтыя людзі мала што разумеюць у ідэалогіі, як дарэчы і ў выхаванні. Раз на тыдзень класныя кіраўнікі, куратары студэнцкіх групаў павінны праводзіць “Единый день информирования», згодна агульнарэспубліканскага плана распрацаванага ў Міністэрстве адукацыі. Тэматыка “единых дней” прымушае хвалявацца за псіхічнае здароўе іх распрацоўшчыкаў: «пионеры-герои», «7 ноября - День великой октябрьской революции», « 1 октября - День пожилых людей»- вось далёка няпоўны спіс лухты, якой педагогі павінны дурыць галаву навучэнцам на пачатку 21-га стагоддзя. На тэрыторыі устаноў адукацыі актыўна дзейнічаюць “грамадскія аб’яднанні”: БРОО – сучасныя “октябрята”, БРПО – “пионеры”, ну і вядома, БРСМ – “комсомольцы”. Сур’ёзныя дзядзькі і цёцькі з огранаў дзяржўнай улады патрабуюць ад педагогаў “ показать рост численности патриотических обьединений”, таму на паперы гэтыя аб’яднанні растуць быццам бы на дражжах, праводзяць шматлікія акцыі і мерапрыемствы.
Атрымліваецца вельмі гаротная карціна, моладзь беларуская знаходзіцца пад уплывам камуністычнай дурноты. Але так ёсць толькі на першы позірк.
Насамрэч, абсалютная большасць выхаваўчых мерапрыемстваў праводзіцца толькі на паперы і існуе хіба-што ў хворых галовах іх распрацоўшчыкаў. Ні навучэнцы, ні іх настаўнікі, ні нават правяраючыя з раённых аддзелаў адукацыці не ўспрымаюць сур’ёзна закасцянелую саўковую лухту, таму ўсе ідэалагічныя працэсы ў беларускай сістэме адукацыі з’яўляюцца пустым фармалізмам, тратай дзяржаўных грошай, не нясуць аніякай сэнсавай нагрузкі. Канешне, бываюць і выключэнні з правілаў, але спробы “ загрузіць” нашу моладзь марксісцка-ленінскімі ідэямі выглядаюць смешна і няўдала.
Прывяду яскравы прыклад з уласнай практыкі: выконваючы службовыя абавязкі патрапіў я на “день информирования» у адзін з мінскіх ПТК. Надзвычай цікавая была карціна: настаўніца “учитель брежневской эпохи» з надрывам у голасе  расказвала групе стрыжаных маладзёнаў, апранутых у танныя світшоты “Pitbull”, пра подзьвігі піянераў-герояў, “ про то как 12-ти летний мальчик-пионер Петр Клыпа героически уничтожал фашистских захватчиков”. Маладзёны, папярэджаныя адміністрацыяй ПТК аб візіце правяраючых, сядзелі ціха, але па выразу іх твараў было бачна, што Пеця Клыпа ад іх невярагодна далёка. Па сканчэнні « оригинального информационного часа в исполнении опытнейшего педагога» я падзякаваў настаўніцы і адміністрацыі, адзначыў правільную ідэалагічную скіраванасць інфармацыйнай гадзіны. Пасля чаго прайшоўся па аўдыторыях ПТК, найбольш мяне цікавілі надпісы на партах, менавіта па гэтаму жывапісу можна даведацца сапраўдныя настроі вучнёўскай моладзі. Сярод рознай мацяршчыны і пахабства сустракаліся і надпісы ідэалагічныя кшталту “Antifa»,      « 100% Dinamo», нярэдкімі быў надпіс « Skinhead”, а на адной з партаў я убачыў выразаную ці то нажом, ці то ключамі велізарную свастыку. І што б на гэта сказаў легендарны піянер Пётр Клыпа!?
Відавочна, што выцягнутая на паверхню з забыцця махровая ленінская ідэалогія далекая сучаснай моладзі, вырасшыя ў гады незалежнасці людзі не раздзяляюць настальгію па савецкіх часах камсамольскіх работнікаў, што акапаліся у ворганах дзяржаўнага кіравання. Камсамольцы больш ніколі не змогуць                       “ внедрить в сознание масс” камуністычную ідэю, пабудаваць “ уголок бывшего Союза, островок стабильности» на тэрыторыі нашай Радзімы. Але захапіўшы ўладу ў галіне адукацыі, саўковыя чыноўнікі ствараюць пагрозу нацыянальнай бяспецы нашай дзяржавы. Па іх ініцыятыве з устаноў адукацыі выціснутая на задворкі беларуская мова, знішчана патрыятычнае выхаванне, заснаванае на гістарычнай традыцыі беларускага народа. Выхаваўчая функцыя устаноў адукацыі зведзена да выканання ганебнага абавязку ідэалагічнага рупару ідэй камунізма, забытых і дыскрэдытаваных яшчэ ў мінулым стагоддзі. Парадокс: сістэма адукацыі у Беларусі не з’яўляецца беларускай! Гэта савецкая сістэма, вымушаная жыць у новых рэаліях! Але час дыктуе свае законы, упэўнены што на працягу кароткага тэрміна у айчыннай сістэме адукацыі адбудуцца лёсавызначальныя змены, савецкі анахранізм сыдзе ў нябыт, на месца камсамольскіх работнікаў прыдуць сапраўдныя прафесіяналы-настаўнікі, а беларускія дзеці будуць хадзіць у сапраўды БЕЛАРСКУЮ школу.